ПЕШГИРИИ ИФРОТГАРОӢ ДАР БАЙНИ ҶАВОНОН

08 фев 2026, 16:07
Слайдер / Навид / Навигариҳо / Соҳаҳо
3
Ифротгароӣ яке аз хатарҳои ҷиддии ҷаҳони муосир ба ҳисоб меравад, ки амният, субот ва ҳамзистии ҷомеаро таҳдид мекунад. Дар ин раванд ҷавонон ҳамчун қишри осебпазир бештар мавриди таъсир қарор мегиранд. Ҷавонон бо сабаби ҷустуҷӯи ҳувият, ноустувории равонӣ ва таъсири муҳити иҷтимоӣ метавонанд ба ақидаҳои ифротӣ ҷалб шаванд. Аз ин рӯ, пешгирии ифротгароӣ дар байни ҷавонон масъалаи муҳими иҷтимоӣ, сиёсӣ ва тарбиявӣ мебошад.
Ифротгароӣ аксаран дар заминаи ноогоҳӣ, камбуди дониш ва нодуруст фаҳмидани арзишҳои динӣ ё иҷтимоӣ шакл мегирад. Ҷавоне, ки маълумоти дуруст надорад, метавонад ба осонӣ ба таблиғоти бардурӯғ бовар кунад. Гурӯҳҳои ифротӣ аксаран бо истифода аз шиорҳои ҷолиб, ваъдаҳои дурӯғин ва таҳриф кардани ҳақиқат ҷавононро фиреб медиҳанд. Онҳо эҳсоси адолатҷӯӣ, эътироз ва ноқаноатмандиро ба манфиати худ истифода мебаранд.
Яке аз сабабҳои асосии рӯ овардани ҷавонон ба ифротгароӣ мушкилоти иҷтимоӣ ва иқтисодӣ мебошад. Бекорӣ, камбизоатӣ, набудани имкониятҳои худтаъминкунӣ ва эҳсоси беадолатӣ метавонанд ҷавононро ба роҳҳои хатарнок тела диҳанд. Ҷавоне, ки худро дар ҷомеа нолозим ҳис мекунад, метавонад ба ҳар гуна гурӯҳе пайвандад, ки ба ӯ эҳсоси аҳамият ва мақсад медиҳад.
Нақши маориф дар пешгирии ифротгароӣ бениҳоят бузург аст. Муассисаҳои таълимӣ метавонанд тавассути тарбияи дурусти шаҳрвандӣ, баланд бардоштани сатҳи маърифатнокӣ ва ташаккули тафаккури интиқодӣ ҷавононро аз таъсири ақидаҳои ифротӣ эмин доранд. Ҷавоне, ки қобилияти таҳлил дорад ва метавонад маълумотро санҷад, камтар фирефта мешавад.
Оила низ дар ин раванд масъулияти калон дорад. Муҳити солими оилавӣ, муоширати озод ва дастгирии равонӣ метавонад ҷавононро аз бисёр хатарҳо муҳофизат намояд. Вақте ки падару модар аз ҳолати равонӣ ва иҷтимоии фарзанд огоҳанд, онҳо метавонанд нишонаҳои хатарро саривақт дарк кунанд. Бепарвоӣ ва дурии оилавӣ бошад, баръакс, заминаи мусоид барои таъсири гурӯҳҳои ифротӣ фароҳам меорад.
Нақши ҷомеа ва васоити ахбори омма низ муҳим аст. Тарғиби арзишҳои сулҳ, таҳаммулпазирӣ ва ҳамзистӣ метавонад ҷаҳонбинии ҷавононро шакл диҳад. Ба ҷойи тарғиби нафрат ва ихтилоф, бояд фарҳанги муколама ва эҳтиром ба андешаҳои гуногун тақвият дода шавад. Ҷавон бояд дарк кунад, ки гуногунандешӣ хатар нест, балки сарчашмаи рушд аст.
Дар шароити рушди интернет ва шабакаҳои иҷтимоӣ, пешгирии ифротгароӣ боз ҳам мураккабтар шудааст. Гурӯҳҳои ифротӣ аз фазои маҷозӣ фаъолона истифода мебаранд. Аз ин рӯ, баланд бардоштани саводнокии рақамӣ аҳамияти махсус дорад. Ҷавонон бояд омӯзанд, ки чӣ гуна иттилооти бардурӯғро аз ҳақиқӣ фарқ кунанд ва ба ҳар гуна таблиғот бовар накунанд.
Давлат тавассути қонунгузорӣ ва барномаҳои махсус барои пешгирии ифротгароӣ чораҳо меандешад. Аммо танҳо тадбирҳои ҳуқуқӣ кофӣ нестанд. Пешгирии воқеӣ аз роҳи тарбия, маърифат ва фароҳам овардани имкониятҳои рушди ҷавонон сурат мегирад. Варзиш, фарҳанг, илм ва фаъолияти ҷамъиятӣ метавонанд ҷавононро ба роҳи созанда ҳидоят намоянд.
Хулоса, пешгирии ифротгароӣ дар байни ҷавонон вазифаи муштарак мебошад. Танҳо бо ҳамкории оила, мактаб, ҷомеа ва давлат метавон ин хатари ҷиддиро коҳиш дод. Ҷавоне, ки огоҳ, соҳиби тафаккури солим ва эҳсоси масъулияти шаҳрвандӣ аст, ҳеҷ гоҳ ба роҳи ифротгароӣ намеравад. Ояндаи ҷомеа аз ҷавонони солим, таҳаммулпазир ва созанда вобаста аст.
Азизони Гулнора, омӯзгори Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ №11-и шаҳри Ваҳдат

Ҳамчунин дигар наворҳо: