Мақомоти иҷроияи маҳаллии
ҳокимияти давлатии
шаҳри Ваҳдат

Барзагове дар хам-хами Файзобод(дар ҳошияи мусоҳибаи фачу подарҳаво ва зиёновари наҳзатӣ)

1

Ҳамаҷодӯконирангаст, ҳамарангмефурӯшад,

Дили ман ба шиша сӯзад, ҳамасангмефурӯшад.

              Дирӯз, 15 декабри соли ҷорӣ дар фазои маҷозӣ суҳбати скайпии  ду махлуқимуханнас[1] сиёсатзадаи муқимиАмрико ва Аврупо пахш гардид. Яке, раиси ҳизби фирорӣваманъшудаи наҳзат “оқо”-и гумном ва дигаре шахси мафтуни гранди амрикоӣ, ки бо ҷоҳилӣва саҳлангорииистисноӣҷилванамоӣменамуданд.  Ин “мусоҳиб” аз дохили “КАМАЗ” мусоҳибаоростааст. Аҷибонаст, ки “блогер”-и навбаромад, кимуқимиАмрико ва худрофаъолисиёсӣменомад, ба забони тоҷикӣдурустсуҳбаткарданаметавонадваончӣ, киазлексикониӯ “метаровад”, дар қолабишеваюлаҳҷаи нимарусиву олами ҷиноии ғализ  ғунҷоиш дорад. Кабирӣҳамазҳамсуҳбат кам наомад, қафонамонд, бо шеваи нимаафғонивулаҳҷаитеҳронӣ рӯнамоӣ кард. Ин дар суратест, ки ҳардуаз Конститутсия ва ҚонуниҶТ “Дар бораи интихобот”, ки танзимгари раванди чорабинии муҳимисиёсӣмебошанд, мутлақан бӯенамебаранд. Бо он ки “блохер” Каримзода ба забони давлатӣвамиллӣбаладнестваҳангомиироаиматлабазшеваюлаҳҷа дар шакли дурушту дағал истифода мекунад, дар тафсири қавонини интихоботӣ, наҳваи муборизаи сиёсӣдар Парлумон, нақшиаслиимуҳоҷирдарфазоисиёсӣваинтихоботӣ суханҳоисатҳӣвадуразвоқеият  дар миён меоварад. Зиёда аз ин, суҳбатибаномихтисосииӯбораисиТТЭҲНИҳаммарбутифаъолиятҳоисиёсиимуҳоҷиронимеҳнатиитоҷикаст. Аммо сатҳимусоҳибаороӣва пурсишгариро дида, кас аз ояндаи чунин муҳоҷироне, киҳаттоба забони одии тоҷикӣ суҳбаткарданаметавонанд ва бо лаҳни даҳалиомехтаи тоҷикию русӣ суҳбат мекунанд, ноумедмешавад. Ба ҳарсурат, бамуҳтавоисуҳбати ин ҷуфтиолуфтава аз вазъи воқеиикишварбехабариҷмолантаваҷҷуҳмекунем:

           1.Кабирӣдарпосухбасуоли аввалин ба ин мазмун, ки оё муҳоҷирон дар ҳаёти сиёсии мамлакат аз тариқиинтихоботвадарсимати  вакил ширкат карда метавонанд, мегӯяд, кибештаримуҳоҷирони меҳнатӣнаслиҷавонмебошандваонҳонисбатбасиёсатвамасоилисиёсӣдидгоҳихудродоранд. Албатта, наслиҷавонимуҳоҷиритоҷик, кидарРусиямашғуликоранд, ҳаққи ширкат дар умури сиёсӣваиҷтимоиикишварродоранд, аммосуолиматраҳин ҷост, ки аксарияти онҳо саводи кофӣ надоранд ва аз шинохти равандҳои муосири сиёсӣ, ки бар мабнои манофеи сиёсӣваиқтисодиибаъзедоираҳоиманфиатхоҳиминтақавиюҷаҳонӣҷараён мегиранд, бархӯрдорнестанд. Бинобарин, дарбандуасоратигурӯҳҳоирадикалватундравидинию мазҳабӣафтида, батавринохудогоҳ ба хидматкори созмонҳоитеррористиюэкстремистӣ табдил меёбанд. Ҳаминнуқтазаъфиякиддаибузургимуҷоҳирониҷавонитоҷик (манзурноогоҳӣ, камдонишӣвабеиттилооионҳо)-ромаддиназарқарор дода, гурӯҳҳоиманфиатхоҳвасозмонҳоизиддимиллӣонҳоробатарафихешҷазбкарда, багирдобимоҷароҳоисиёсӣмекашанд.

           2.Тавре ки болотар ишора кардем, саводи сиёсӣваҷаҳонбиниинаслиҷавонимуҷоҳиронитоҷикмаҳдудастваазинмаҳдудияти фикрию бинишӣдоираҳоибозигар васеъ истифода мебаранд. Дар даҳсолиахир, агариштибоҳнашавад, садҳоваҳазороннафаразнаслиҷавонимо, кибаРусиямуҳоҷираткардаанд, ҷаҳонбинииифротӣкасбкарда, масоилродардоираибинишҳоимаҳдудихурофотӣматраҳмекунанд. Ин нуктаро аз тарзи биниш, шеваи навишт, лаҳнибаррасӣвапахшиматолибишабакаҳоииҷтимоӣ, масалан, Одноклассникиметавонпайбурд. Мутаассифона, аксариятимуҳоҷирониҷавоне, кидаршаҳрҳоиРусиякоруфаъолиятмекунанд, барасари бетаваҷҷуҳӣва фазою муҳитиносолимификриюэҷодӣбадомимутаассибонимазҳабӣмеафтандвабасабабиноогоҳӣбамубаллиғониисломисиёсӣдарсатҳихонаводаҳотабдилмеёбанд. Нуфуз ва ҳузурихурофотутаассубимазҳабӣбаҳаддест, киҷавононимуҳоҷирваҳаттонаслиҷавонеро, ки дар донишгоҳудонишкадаҳоихориҷӣ (АврупоюАмрико) корутаҳсилмекунанд, сироятнамудааст. Матолибваизҳори назарҳоибаъзеҷавононидарАвруповаАмрикокоруфаъолиятдоштародаршабакаҳоииҷтимоӣмуруркарда, банатиҷаерасиданмумкинаст, кидоираҳои махсуси дохилию хориҷӣбарномаигустардаимағзшӯии ҷавонон, ба вежа насли ҷавонимуҳоҷирророҳандозӣнамуда, бозеҳниётионҳобозӣмекунанд. Дар гузашта истифода аз нерӯи ҷавононбароидоираҳоисиёсиинаҳзатӣавлавиятибарномавӣвааслистратегӣбудааства имрӯзэлитаифирориинаҳзатӣазинполиттехнология ба таври ҷиддӣ сӯиистифода  мекунад. Аз ин рӯ, Кабирӣдарсуҳбатбо ронандаи овора, киаззумраиҷавонони ғофилвачалласавод  маҳсубмеёбад, баиштирокимуҳоҷиронимеҳнатӣдарумурисиёсӣтаҳрикнамуда, рӯйинаслиҷавонимуҳоҷир, китаҷрибаисиёсӣвафикрӣнадорад, тамаркузмекунад. Кабирӣдаъвопешмеоварад, киҷавононимуҳоҷиритоҷикрофиребкардандушвораст, дарҳолекихудонҳоробофазлфурӯшиҳо, шиорпароканиҳовапешдовариҳофиребмекунадвахудвабарномарезиҳоиҳизбиашҷазбменамояд. Ва ба гунае нишон медиҳад, кичӣгунаметавонҷавонимуҳоҷиритоҷикробофазлфурӯшиҳогулзадваазмасиридурустизиндагӣмунҳарифсохт.

         3. Кабирӣ, кидумаротибавакилипарлумонивақтиТоҷикистонбуд, фаромӯшкардааст, кисолҳостдарҷумҳурӣбарномаинизоммандиозодушаффофиинтихобот, киазКонститутсияиҶумҳурииТоҷикистонсарчашмамегирадроҳандозӣшудааст. Зимнан, дарҶумҳурииТоҷикистонинтихоботозодастваҳаршаҳрвандисинниинтихобидоштадаринтихоботозодонаширкатмеварзад, интихоб мекунад ва интихоб мешавад. Аз ҷумла, моддаи 4 (Ҳуқуқиумумииинтихобот)-иҚонуниконститутсионииҶумҳурииТоҷикистон“ДарбораиинтихоботиМаҷлисиОлииҶумҳурииТоҷикистон”гувоҳӣмедиҳад, кишаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки синнашон то рўзи интихобот ба 18 расидааст, қатъи назар аз мансубияташон ба миллат, нажод, ҷинс, забон, эътиқоди динӣ, мавқеи сиёсӣ, вазъи иҷтимоӣ, таҳсилот ва дороии молу мулк ҳуқуқи интихоб кардан доранд. Бар асоси моддаи 3 (Принсипҳои иштироки шаҳрвандон дар интихобот)ҚонуниконститутсионииҶумҳурииТоҷикистон“ДарбораиинтихоботиМаҷлисиОлииҶумҳурииТоҷикистон”, баробариишаҳрвандондармаъракаиинтихоботӣкафолатдодамешавад: Интихоботи вакилони Маҷлисинамояндагондарасосиҳуқуқиумумӣ, баробарвабевосита боовоздиҳиипинҳонӣванизомиомехтаиинтихоботсуратмегирад, даронҳеҷгунаҳаддинисоб (квота) муқарраркарданамешавад. Иштирок дар интихобот озод ва ихтиёрӣ мебошад”. Аз ҳамамуҳим, дармоддаи 5(Ҳуқуқибаробариинтихобот)-и ҚонуниконститутсионииҶумҳурии Тоҷикистон“ДарбораиинтихоботиМаҷлисиОлииҶумҳурииТоҷикистон”интихобкунандагон дар интихобот дар асоси ҳуқуқибаробариштирокмекунанд. Аз ҷонибидигар, барои пешбарӣнамуданиномзадҳоивакилони Маҷлисинамояндагон ҳизбҳоисиёсӣ, инчуниншаҳрвандонбороҳихудпешбарӣҳуқуқдоранд (моддаи 30-и ҚонуниконститутсионииҶумҳурииТоҷикистон“ДарбораиинтихоботиМаҷлисиОлииҶумҳурииТоҷикистон”). Аз ин ҷост, киҳарнафариинтихобкунандаваинтихобшавандадармаъракаиинтихоботӣазҳуқуқҳоибаробар бархӯрдораствабодоштаниимконотватаҷрибаисиёсӣ, илмӣвамаданӣнаслиҷавонҳамдаринравандисиёсӣозодонавабидунимушкилиштироккардаметавонад. Бинобар ин, суханпардозиҳо ва  гаппарониҳои Кабирӣдарзаминаишарҳимасъалаҳоимарбутаазқавонинимавҷудаиинтихоботӣбехабарбуданиӯробанамоишмегузорад.

       4. МусоҳибКаримзодаболафзи кӯчабозориидуруштсуолмедод, масъалаи Парлумони Тоҷикистонроматраҳ менамудваКабирӣдарпосух мегуфт, ки Парлумони кишвар, дар ҳақиқат, ҳеҷфунксияи муҳимроиҷронамекунад. БаиддаоиКабирӣ, дарпарлумонивақтӯ  вачанднафаридигарасноибаррасиитарҳиқавонинбаҳсумунозираҳомекарданд, аммоимрӯзчунинталошҳобаназарнамерасанд. Чидарзамоне, ки Кабирӣдар Парлумон ба ҳайсивакилфаъолият мекард ва чи имрӯз, ки Парлумон бидуни Кабирӣфаъолиятдорад, баҳсумунозираҳосарилоиҳаиқонунҳосуратмегиранд. ДигаринкиҳангомибаррасиитарҳиқонунҳовакилониМаҷлисинамояндагониМаҷлисиОлӣ, киазҳисобиаҳзобихалқӣ-демократӣ, демократӣ, сотсиалистӣвааграрӣ  бапарлумоникасбӣроҳёфтаанд, баҳсмекунанд. Гузаштаазин, раҳбарониаҳзобисиёсиикишвардоирбамасоилидоғирӯзизҳориназарменамоянд. Бинобарин, наметавон Парлумони кишварро таҳқиркардваазсӯйивакили собиқитуристмаоб, нокоромад талаққӣкард.

        5. Бардоштани масъалаи ба Ҷумҳурии ХалқииЧинбахшиданиякпорчахокиТоҷикистоназҷонибиАҳмадКаримзодавабаунвонисуолбаКабирӣманзуркарданион, мислиинкиамдансуратгирифтааст. АҳмадКаримзодавашахсиКабирӣ, киякмавқеъваякдидгоҳдоранд, азмасъаласӯйистифода карда, тарафи ҲукуматродарқазияиҷудокарданизаминбаЧинмуқассирдонистанд. Масъаласаҳлу осон нест. Мо аз даъвиҳоиЧинсарибаргардониданизаминҳоитаърихӣбодигаркишварҳобохабаремвамедонем, киазтариқидаъвиҳоимушаххасваманзурнамуданидалоили мувассақдаршаклиқонунӣҶумҳурииЧиназчандкишвариминтақазаминҳояшробозпасгирифтааст. ҶумҳурииТоҷикистонҳамбарасосибаррасииҳамингунадаъвиҳопораизаминеро, китаъриханбаЧинмутааллиқбудааст, бозгардонидааст. Бигзарем, ҳолофурсати чунин иддаоҳонестваЧинимрӯзбасифатишарикистратегиидавлатимост, азинлиҳоз, даъвоҳоимуғризонаедарробитабоинмасъалаоқибатҳои  ногувордоштаметавонанд. АммобароитимиКабирӣваҳаммаслаконашҳассосиятибештарбахшиданимасоилвадоғтаркардани онҳомуҳимаствадаринростоазҳаримкониятирасонаӣваматбуотӣистифодамекунанд.

       6. Дар посух ба суоли навбатии Каримзода, ки ба таъсиси Паймони миллӣватеррористӣхонданионазҷонибиДодгоҳиОлиикишвариртиботдошт, Кабирӣназаротипешинашро ироа кард. Маълум аст, ки М. Кабирї бо даву ғеҷизиёд, даркӯбиҳоисозмонҳоибайналмилалииаврупоӣва бо ҷалби се созмони мухолиф – ҳамоҳангсози Ҷунбиши ислоҳот ва рушд Шарофиддин Гадоев, ҳамоҳангсози Анҷумани озодандешони тоҷик Алим Шерзамонов ва роҳбари Анҷумани муҳоҷирони Осиёи Марказӣ дар Аврупо Илҳомҷон Ёқубзода 9 сентябри соли 2018 созмони ба ном Паймони миллии Тољикистонро таъсис дод. Аммо ба сабаби шинохтани симои воќеии рањбарияти нањзатї ва шахси Кабирї, созмони дигари мухолиф – Анҷумани неруҳои созанда (Додоҷон Атовуллоев) аз пайвастан ба Эътилоф ва ба ном Паймони миллї (ИНОТ-2) канораҷӯӣкард.  Ин маънои онро дорад, ки ТТЭ ЊНИ танњо дар доирањои мањдуди фирориёни муњољир љонибдор дорад ва миёни дигар гурўњњо ва созмонњои хориљї аз эътибори љиддї бархўрдор нест. Аз ин љост, ки Эътилофи Кабирї эътилофи муваффаќе нахоњад буд ва умри дарозе нахоњад дошт, чаро ки ба он њатто тарафдорони имрўзиаш њам эътимоди решаї ва бунёдї надоранд. Ба сухани дигар, Кабирии худхоњ ва орӣазҳувиятимиллӣ њамеша мехостааст, ки дар сафи пеши созмон ва њаракатњои муњољири хориљї бошад ва ин “ормон” ўро ба љону њолаш намонда, саранљом амалї гардид.Дар пушти ин ќазия боз сармоягузорони минтаќавї ва созмонњои манфиатдори ѓарбї меистанд ва њимояти молию сиёсии ТТЭ ЊНИ-ро, ки лоиња-проекти даромадноки онњост, дар хориљ њам бар уњда мегиранд.

                                       

                                                    2

          Набояд фаромўш кард, ки барои пардапўш кардани ниятњои бартарихоњї, исломисозї, пулпарастї ва рифоњталабї М. Кабирї, усулан аз василањои маъмули риёкории сиёсиву иљтимої ва ҳилаишаръӣ кор мегирад ва худро чунон вонамуд мекунад, ки фариштае дар колбади инсонист. Ин «фаришта» бо муќаддасоти динї ва истилоҳотимуосирисиёсӣ -- Худо, дин, мазњаб, Ќуръон, Паёмбар, миллат, давлат, демократия, мардумсолорї, баробарї, бародарї, озодї, парламентаризм ва амсоли инњо бозї карда, њар яки вожагони калидиро дар љояш бо мақсади ба даст овардани султа, ќудрати сиёсї, нуфузи маданї ва неруи тиљоратї сӯйистифода мекунад. Мусоњибањо, суханронињо ва матолиби ў аз корбурди вожагони болої моломол аст ва тавассути политтехнологияи навин љомеаро тањти фишори равонї, забонї ва сиёсї ќарор додан мехоњад. Аммо ӯнодонебешнествадарпуштидоираҳоибаномдемократулибералиғарбӣҳадафҳоинопокихудродунболагирӣмекунад.

        Ин сарлавҳаи мақоларо “Марде аз табори дурӯғгӯён ва фарде аз табақаи босмачиён” номгузорӣ  бояд кард, ки шармандаи олам шуда,  дастовардҳои сулҳро беранг сохт, табаддулоти ҳарбӣ ташкил намуду онро сармоягузорӣ кард ва ҳамчун муши обзада ба хориҷи кишвар  гурехт. Дар мавҳумоти ифротии худ ғӯта зада, наҳзатиҳо дарк намекунанд, ки ба деги душман равғанмерезанд, иқтидори хориҷиҳоро боло мебаранд вадарайнизамонбануфузитоҷик шак доштанро талқин мекунанд, ки ин падидаро дар истилоҳоти сиёсӣ - «Хиёнати миллӣ» мегӯянд. Дар ҳамин ҷо агар ба шахсияти Кабирӣ назар афканем, мебинем, ки ин кӯтаҳандеши зеҳнӣ, чун одат кардааст ба некӣ бо бадӣ ҷавоб диҳад, боз ба масири тафриқаандозиву ҷангҷуӣ ва сафсатафурӯшӣ баргашта, заминаи низоъи дохилии навро муҳайё сохтанист. Агар аз тарафи коршиносони ҳодисаҳои таърихӣ дар ин мавзӯъ ҳар чӣ бештар мақола чоп мегардиду симои воқеии ин қишри ҳам барои миллату дин ва ҳам барои тамоми башарият хатарнок фош мегардид, нураналонур мебуд, зеро насли ҷавоне, ки баъд аз ин ба ҳаёти фаъоли ҷамъиятӣ ворид мегардад, бояд  аз таъсири норавои нерӯҳои манфиатҷӯйи наҳзатӣ ва асҳоби онҳо дар амон бошад. Сониян, агар хоҳем, ки ҷомеаи тоҷикро як ҷомеаи пешқадам ва барои тамоми башарият намунавӣ муаррифӣ намоем, бояд дар мафкураи насли ҷавон танҳо арзишҳои созандаву замонавӣ ташаккул диҳем.

          Дар маҷмуъ, нуқтаҳое, киКабирӣ дар мусоҳиба ишорамекунад, ҳамагӣбеасосвамуғризонаанд. ӮбадавлатваҲукуматиТоҷикистонкинаварашкдорад. Рашквакинаиӯазонаст, кихалқвамиллатитоҷик тарзи тафаккури харобавари наҳзатронапазируфтвановобастааззаҳматуталошизиёдмиёниҷомеаитоҷикмаҳбубиятпайдонакард. Барои чӣ? БароионкиКабирӣвафирориёнинаҳзатӣпуштувонаимардумӣнадорандватоонзамоне, ки тоҷикогоҳаст, интоифабармиллатиазияткашидаимотасаллутпайдонахоҳандкард. Ин тоифа мисли ғулҳоеанд, киҳадафашонтанҳохӯрданучаридануошомидан аст. Танзи маҳаллӣ, кибашахсираҳбаринаҳзатӣмуносибаст, ҳуснимақтаъинавиштабудаметавонад:

  Селобаи  вайронӣ  дар нам-нами Файзобод,

   Барзагове мечарад дар хам-хами Файзобод!

Назарзода Носир Ҷобирдокториилмҳоиҳуқуқшиносӣ, ходими пешбари илмииИнститутиомӯзишимасъалаҳоидавлатҳоиОсиёваАврупоиАИҶТ, 17 декабри соли 2019


[1]уханнас, яъне маслуқиравонии  ноқисулақлва ахташуда.

Тақвим

<< < Декабр 2019 > >>
Дш Сш Чш Пш Ҷм Шб Яш
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

Портали савдои Тоҷикистон (www.tajtrade.tj)


© 2007 - 2020 Мақомоти иҷроияи маҳаллииҳокимияти давлатии шаҳри Ваҳдат
кӯчаи 20-солагии Истиқлолият 12
735400 шаҳри Ваҳдат
Ҷумҳурии Тоҷикистон
Development by: UmedSharipov